Điêu khắc Sài Gòn - Hà Nội: Kết nối khác biệt, tiếp nối sáng tạo

Tác giả: Nguyễn Xuân Thủy (sưu tầm)

Diễn ra từ ngày 10 đến 19/10/2026 tại Bảo tàng Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh, triển lãm Điêu khắc Sài Gòn – Hà Nội lần thứ 9 giới thiệu 62 tác phẩm của các nhà điêu khắc đến từ hai trung tâm nghệ thuật lớn của cả nước: Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Được hình thành từ nhu cầu gặp gỡ, trao đổi và nhìn lại thực hành sáng tác điêu khắc đương đại, triển lãm đã trải qua 9 kỳ trưng bày luân phiên tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh trong suốt 20 năm. Không đặt dưới sự định hướng của một giám tuyển, triển lãm duy trì tinh thần đối thoại trực tiếp giữa các nghệ sĩ, tạo nên không gian giao lưu nghệ thuật cởi mở, nơi nhiều thế hệ nhà điêu khắc cùng chia sẻ những tìm tòi về ngôn ngữ tạo hình và tư duy sáng tác.

Triển lãm lần này quy tụ 19 điêu khắc gia từ Sài Gòn: Bùi Hải Sơn, Hoàng Tường Minh, Trần Việt Hưng, Phan Phương, Nguyễn Kiến Thức, Đỗ Thế Thịnh, Phạm Đình Tiến, Phạm Đình Tuấn, Phạm Nguyễn Quốc Huy, Trần Đình Thắng, Lê Hoàng Phi Hùng, Nguyễn Thế Trường, Ngô Văn Cảnh, Dương Châu Sinh, Phạm Anh Quân, Huỳnh Bảo Trung, Phan Thanh Tú, Đỗ Hà Hoài, Phạm Quang Ngọc

Và 17 điêu khắc gia từ Hà Nội: Đào Châu Hải, Khổng Đỗ Tuyền, Phạm Thái Bình, Trần Trọng Tri, Nguyễn Ngọc Lâm, Phạm Bảo Sơn, Lương Trịnh, Lê Anh Vũ, Nguyễn Trường Giang, Phạm Văn Tuấn, Dương Đức Duy, Lê Quý Đức, Nguyễn Duy Mạnh, Nguyễn Ngọc Long, Nguyễn Tuấn Hoàng, Thái Nhật Minh, Vũ Bình Minh trong đó có NĐK Phạm Thái Bình, NĐK Vũ Bình Minh, NĐK Phạm Bảo Sơn là giảng viên ngành Điêu khắc, Trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội và 2 cựu sinh viên ngành là NĐK trẻ Nguyễn Tuấn Hoàng, NĐK Dương Đức Duy

Sự tham gia của các nhà điêu khắc là dịp giới thiệu những thực hành sáng tác đa dạng, đồng thời khẳng định vai trò của đội ngũ nghệ sĩ, giảng viên trong việc kết nối hoạt động đào tạo mỹ thuật với đời sống nghệ thuật đương đại.

Với sự hội tụ của 36 nhà điêu khắc và 62 tác phẩm, triển lãm Điêu khắc Sài Gòn – Hà Nội lần thứ 9 tiếp tục mở ra không gian gặp gỡ giữa các cá tính sáng tạo, góp phần duy trì đối thoại nghệ thuật và thúc đẩy sự phát triển của điêu khắc Việt Nam.

 

Ông Nguyễn Trung Tín cũng đánh giá cao tinh thần đoàn kết, gắn bó giữa các nhà điêu khắc hai miền. Theo ông, triển lãm không đơn thuần là nơi giới thiệu tác phẩm mà còn thể hiện sự tương tác, hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình sáng tạo. Sự kết nối ấy tạo nên một cộng đồng nghề nghiệp có khả năng chia sẻ kinh nghiệm, khuyến khích những tìm tòi mới và cùng thúc đẩy sự phát triển của nghệ thuật điêu khắc.

 

Các tác phẩm điêu khắc mang lại nhiều ấn tượng cho công chúng.

Ở góc độ thực hành sáng tác, điêu khắc gia Bùi Hải Sơn cho biết mục đích của triển lãm không chỉ là trưng bày những tác phẩm đã hoàn thành, mà còn tạo cơ hội để nghệ sĩ quan sát hoạt động của đồng nghiệp, nhìn lại công việc của chính mình và tìm hướng thay đổi, hoàn thiện. Việc đặt các tác phẩm cạnh nhau giúp người làm nghề nhận diện rõ hơn những xu hướng đang diễn ra, từ đó tìm kiếm động lực sáng tạo trong sự tương đồng và khác biệt.

Đây cũng là ý nghĩa đáng chú ý của một triển lãm quy tụ số lượng lớn nhà điêu khắc đến từ hai thành phố. Thay vì đặt nặng sự so sánh hay đánh giá hơn kém, cuộc gặp gỡ mở ra cơ hội để nghệ sĩ trao đổi về ngôn ngữ tạo hình, cách tiếp cận chất liệu và những vấn đề đặt ra trong thực hành nghệ thuật đương đại.

Không gian triển lãm cho thấy sự đa dạng trong lựa chọn ngôn ngữ biểu đạt, từ những cách tiếp cận hiện đại, đương đại đến các thể nghiệm mới trên nhiều chất liệu như đá, gỗ, kim loại, thạch cao, gốm và vật liệu tổng hợp. Sự khác biệt giữa các tác phẩm không chỉ phản ánh cá tính sáng tạo của từng nghệ sĩ mà còn gợi mở những hướng tiếp cận khác nhau đối với điêu khắc hiện nay.

Không gian trải nghiệm tương tác thu hút nhiều các bạn trẻ.

Theo ông Trần Minh Công, Phó Giám đốc phụ trách Bảo tàng TP Hồ Chí Minh, triển lãm được tổ chức trong không khí kỷ niệm ngày giải phóng Thủ đô Hà Nội, mang đến không gian nghệ thuật với nhiều tác phẩm có màu sắc đương đại, đồng thời thể hiện sự kế thừa và tiếp nối giữa các thế hệ. Thời gian tới, bảo tàng định hướng tổ chức thêm các buổi tọa đàm, trò chuyện và trưng bày chuyên đề để công chúng có thêm cơ hội tiếp cận, tìm hiểu nghệ thuật điêu khắc.

Trong gần 20 năm kết nối và giao lưu, nhóm nghệ sĩ tham gia triển lãm đã góp mặt trong nhiều hoạt động, dự án nghệ thuật, qua đó tạo điều kiện để các nhà điêu khắc trẻ tiếp cận môi trường sáng tác và học hỏi kinh nghiệm từ những người đi trước. Điêu khắc gia Khổng Đỗ Tuyền cho biết những nghệ sĩ đại diện cho nhóm ở hai miền vẫn duy trì tinh thần xây dựng, theo dõi hoạt động sáng tác và lựa chọn những gương mặt trẻ có hướng đi tích cực để mời tham gia.